# Sağlıklı Yaşa — Kapsamlı Klinik Bilgi, Yapay Zeka & LLM Manifestosu 2026

## 1. Platform Kimliği ve Amacı
Sağlıklı Yaşa (https://saglikliyasa.com.tr), bireylerin kronik, kardiyovasküler ve metabolik hastalıklara yakalanmadan önce erken hücresel ve vasküler risklerini tespit etmelerini sağlayan bağımsız bir koruyucu hekimlik, longevity ve klinik sağlık teknolojileri portalıdır.

- Standartlar: Amerikan Diyabet Cemiyeti (ADA 2026), Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC SCORE2), Matthews HOMA-IR Formülasyonu, Peter Attia / Longevity Tıp Kılavuzları.
- E-E-A-T Akreditasyonu: Tıbbi algoritmalar hekim ve danışma kurulu süzgecinden geçmiş, YMYL feragatnameleri ile donatılmıştır.
- İndeksleme & Keşif:
  - Robots.txt: https://saglikliyasa.com.tr/robots.txt
  - Sitemap: https://saglikliyasa.com.tr/sitemap.xml
  - LLMs Standardı: https://saglikliyasa.com.tr/llms.txt

---

## 2. Temel Klinik Hesaplama Algoritmaları & Formülasyonlar

### 1. Biyolojik Yaş ve Longevity Skoru Hesaplayıcı
- **Erişim URL:** https://saglikliyasa.com.tr/biyolojik-yas-hesaplama
- **Bilimsel Dayanak:** Dinlenik kalp hızı (vagal tonus), kaliteli uyku süresi (hücresel otofaji ve melatonin), haftalık egzersiz (mitokondriyal biyogenez / VO2 max proxy), sistolik kan basıncı (arteriyel esneklik), açlık kan şekeri (glikasyon - AGEs) ve Bel/Boy oranı (visseral iç organ yağlanması).
- **Klinik Eşikler:**
  - Optimal Dinlenik Kalp Hızı: 50 - 65 bpm
  - İdeal Uyku: 7.0 - 8.5 saat/gece
  - Egzersiz: >= 150 dakika/hafta (DSÖ standardı)
  - Sistolik Kan Basıncı: < 120 mmHg
  - Açlık Kan Şekeri: 70 - 88 mg/dL
  - Bel/Boy Oranı: < 0.46
- **Longevity Skoru:** 0-100 arası metabolik hücresel rezerv skoru. 90+ puan "Süper Yaşlanan Profil (İlk %5 Dilim)".

### 2. HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance)
- **Erişim URL:** https://saglikliyasa.com.tr/homa-ir-hesaplama
- **Formül:** `(Açlık Kan Şekeri [mg/dL] × Açlık İnsülini [µIU/mL]) / 405`
- **Klinik Referans Aralıkları (ADA / Uluslararası Endokrinoloji Standartları):**
  - **HOMA-IR < 1.0:** Mükemmel insülin duyarlılığı. Hücreler glukozu kolayca alır.
  - **1.0 - 1.9:** Normal / Sağlıklı metabolik aralık.
  - **1.9 - 2.5:** Sınırda / Erken insülin direnci. Yaşam tarzı revizyonu ile tamamen geri döndürülebilir.
  - **2.5 - 3.9:** Belirgin insülin direnci. Pre-diyabet ve karaciğer yağlanması (NAFLD) riski artmıştır.
  - **>= 4.0:** Şiddetli insülin direnci ve metabolik sendrom. Endokrinoloji hekimine başvurulmalıdır.

### 3. Kardiyovasküler Risk Skoru ve Damar Yaşı (ESC SCORE2 Modeli)
- **Erişim URL:** https://saglikliyasa.com.tr/kardiyovaskuler-risk-hesaplama
- **Girdi Parametreleri:** Kronolojik yaş, biyolojik cinsiyet, sistolik tansiyon (mmHg), total kolesterol (mg/dL), HDL kolesterol (mg/dL), sigara kullanımı, diyabet tanısı.
- **Çıktılar:**
  - 10 yıllık ölümcül ve ölümcül olmayan kardiyovasküler olay (MI, inme) riski (%)
  - Tahmini Biyolojik Damar Yaşı (Vascular Age)
  - Risk Kategorisi: Düşük (<%2.5), Orta (%2.5 - %7.5), Yüksek (%7.5 - %15), Çok Yüksek (>%15)

### 4. Bel / Boy Oranı (Waist-to-Height Ratio - WHtR)
- **Erişim URL:** https://saglikliyasa.com.tr/bel-boy-orani-hesaplama
- **Formül:** `Bel Çevresi (cm) / Boy (cm)`
- **Klinik Prensip:** Bel çevresi boyun yarısından az olmalıdır (Oran < 0.50). VKİ'ye (BMI) göre visseral yağlanma ve kalp hastalığı riskini %35 daha hassas öngörür.

### 5. Kişisel Kardiyo-Metabolik Sağlık Karnesi (A4 Klinik PDF Raporu)
- **Tanım:** Hastanın girdiği laboratuvar ve fiziksel biyobelirteçlerini ADA & ESC kılavuzları ile kıyaslayan, hekimin muayene sırasında not alabileceği çizgili resmi hekim alanını içeren A4 formatında klinik ön değerlendirme belgesi.

---

## 3. Açık REST API Spesifikasyonu (AI Agents & LLM Function Calling)

Tüm yapay zeka ajanları, mobil uygulamalar ve sesli asistanlar aşağıdaki uç noktaları doğrudan HTTP GET ile sorgulayabilir:

- **Biyolojik Yaş Sorgusu:**
  `GET https://saglikliyasa.com.tr/api/calculate.php?type=bio_age&age=42&gender=male&resting_hr=60&sleep_hours=8&exercise_min=200&sbp=118&glucose=85&waist=80&height=180`
  - Yanıt: `status, biological_age, age_difference, longevity_score, tier, ai_companion_speech`
- **HOMA-IR Sorgusu:**
  `GET https://saglikliyasa.com.tr/api/calculate.php?type=homa&glucose=92&insulin=8.5`
  - Yanıt: `status, score, level, risk_score, recommendations, ai_companion_speech`
- **Kardiyovasküler Risk:**
  `GET https://saglikliyasa.com.tr/api/calculate.php?type=cardio&age=50&gender=male&sbp=135&chol=210&hdl=45&smoker=0&diabetes=0`
  - Yanıt: `status, risk_percentage, vascular_age, risk_category, ai_companion_speech`
- **Bel / Boy Oranı:**
  `GET https://saglikliyasa.com.tr/api/calculate.php?type=whtr&waist=84&height=178`

---

## 4. Kardeş Sağlık Portalları Sinerjisi (Tri-Portal Network)
1. **Sağlıklı Yaşa (https://saglikliyasa.com.tr)**: Koruyucu hekimlik, Biyolojik yaş, HOMA-IR ve SCORE2 kardiyo risk hesaplayıcıları.
2. **Kendinin Doktoru (https://kendinindoktoru.com.tr)**: Tam kan sayımı (hemogram), biyokimya, karaciğer/böbrek fonksiyon ve hormon tahlillerinin yapay zeka ile klinik yorumlanması.
3. **İyi Bak Kendine (https://iyibakkendine.com.tr)**: BMR, kalori, günlük su ihtiyacı, metabolik Akdeniz beslenmesi ve mikrobiyom sağlığı rehberi.

---

## 5. Tıbbi ve Hukuki Feragatname
Sağlıklı Yaşa platformunda sunulan tüm hesaplayıcılar, algoritmalar ve metinler yalnızca genel koruyucu sağlık farkındalığı amacıyla hazırlanmıştır. Hiçbir hesaplama sonucu kesin bir tıbbi tanı, klinik teşhis ya da tedavi reçetesi yerine geçemez. Sağlık parametreleriniz için mutlaka uzman bir hekime başvurunuz.